W dniu 14.10.16 w Bibliotece Uniwersyteckiej odbyła się konferencja pt. „Standard RDA – korzyści i problemy związane z jego wdrażaniem”.

Podczas konferencji  dostrzeżono wagę zmiany standardu katalogowania, uważając, że dotychczasowe są już przestarzałe. Podkreślono także, że  należy wziąć pod uwagę potrzeby  użytkownika, który pragnie, aby w jednym opisie można by było obejrzeć wszystkie formy dzieł bez rozbicia ich na określone, oddzielne formaty.

Ponadto marzeniem jest , aby pracownicy archiwów, muzeów, włączyli się w prace nad formatem RDA (Resource Description & Access). Zwrócono uwagę na trudności dostosowania standardu RDA do tradycji katalogowania w danym kraju. Polska przez długi już czas, bez dużych zmian, posługuje się przepisami niezaktualizowanymi przez okres 30 lat, opartymi  na „ Zasadach Paryskich – „Statement of Principles  Adopted by the International Conference Principles Paris” z 1961 r. W dalszych latach (1925, 1926, 1929, 1934) wchodziły przepisy  Józefa Grycza, który dążył przede wszystkim  do ujednolicenia instrukcji katalogowania biorącpod uwagę potrzeby czytelnika: „ujednolicone przepisy nie do tego mają służyć, by dane dzieło bibliotekarz umiał skatalogować, lecz aby czytelnik mógł je łatwo i pewnie znaleźć w katalogu”1). Ponadto w roku 1983 wprowadzono przepisy katalogowania książek opracowanych przez. p. Marię Lenartowicz a w latach 1982-2011 ukazały się arkusze dotyczące normy: PN-N-01152-00:1982P,PN-N-01152-01:1982 – wersja polska, które zostały już wycofane 2). Dotychczas, w Polsce nie było tradycji korzystania z anglo-amerykańskich zasad katalogowania. Powinno się zatem pomyśleć o wprowadzeniu nowych przepisów, norm opartych na tych zasadach, by móc wprowadzić nowy standard RDA.

Wykazano, że dane w opisach tych samych tytułów, nie zawsze są spójne  z danymi zawartymi w książce, np. zamiast datę wydania podaje się datę druku, pomimo, że data wydania znajduje się na książce. Czasami błędnie pisze się tytuł.  Lokalne instrukcje nie zawsze są spójne z przepisami, normami dotyczącymi katalogowania. Zwrócono uwagę na to, że przepisy dotyczące RDA powinny w całości zostać  szybko przetłumaczone na języki danego kraju. Podkreślono, że różnice w tłumaczeniach będą dotyczyć tego, w jakim kraju je wykonano, np. język hiszpański  Ameryki Łacińskiej może zawierać różnice w stosunku  do języka hiszpańskiego używanego w Hiszpanii. Podobnie, tłumaczenie dokonane w Kanadzie na język francuski, może różnić się od tego, dokonanego we Francji. Ponadto w Polsce powinna powstać  stała grupa robocza do spraw rozwoju standardów katalogowania  złożona z przedstawicieli różnych środowisk. Referenci podkreślali, że należy unowocześnić standard katalogowania poprzez wprowadzenie wszystkich zasad lub części zasad zawartych w strukturze RDA.  Wprowadzenie wszystkich zasad jest kosztowne, chociaż jest możliwe do realizacji. Przepisy dotyczące RDA zostały już w części przetłumaczone na język arabski. Będzie się dążyło do tego, aby przy pomocy narzędzi technicznych, będzie można zmieniać tekst na określony język używany w danym kraju.  Niepokojono się oto, czy nazwy geograficzne będzie można kontrolować za pomocą kartotek KABY w NUKAT. Ponadto  w oparciu o zasady RDA, należałoby w dopowiedzeniach przy autorach używać określenie dotyczące zawodu np. fizyk zamiast określenia dziedziny jaką się zajmuje np. fizyka. Stwierdzono, że w Polsce z punktu widzenia katalogerów to będzie mniej korzystne i wprowadzi komplikacje.  Zauważono, że przepisy w RDA podlegają ciągłej zmianie, natomiast użytkownik nie lubi ciągłych zmian w katalogu. Budzi to jego nieufność.

Bardzo ciekawymi referatami, okazały się: referat p.  Gordona Dunsire – szefa RDA Steering Committee 3), 6) oraz p. Renate Behrens z Biblioteki  Narodowej we Frankfurcie 4), 5), która koordynowała prace dotyczące RDA w krajach niemieckojęzycznych (w Niemczech, Austrii, Szwajcarii). Należy wziąć przykład, w jakim tempie  wprowadzono zasady RDA na rynek niemieckojęzyczny. W 2010 r. przetłumaczono dokumenty dotyczące RDA. W międzyczasie dokonano  tłumaczenia aktualnych deklaracji, przeprowadzono szkolenia bibliotekarzy, użytkowników  baz danych. Porównano politykę katalogowania i przeanalizowano teksty omawiające katalogowanie na zasadach  RDA opublikowane m. in. przez British Library, Library of  Congress. Następnie poprzez głosowanie przyjęto politykę katalogowania. Polityka ta była potem wiążąca dla wszystkich. Dotychczas w krajach niemieckojęzycznych powstało 17 tys. rekordów.

Zastanawiano się również nad tym: czy Polska może mieć własny, nowoczesny standard katalogowania, czy należy wprowadzić RDA, który zrealizuje potrzeby  użytkownika, czy znane są inne przepisy realizujące ten standard katalogowania co w RDA, czy bibliotekarze, biblioteki, agencje bibliograficzne są w stanie porozumieć się i wyłonić  taki standard, który mógłby być realizowany w Polsce?

My,  bibliotekarze-praktycy mamy nadzieję, że będzie to standard, dzięki któremu, w bardzo krótkim czasie będzie można wykonać opis bibliograficzny, w terminie znacznie krótszym niż w ciągu 6 dni, z takimi danymi, jakie będą satysfakcjonowały użytkownika, biorąc pod uwagę fakt, że dotychczasowe zmiany w procedurach katalogowania wydłużały czas pracy związanej z opracowaniem dokumentów.

 MK

Żródła:

1)      pl.wikipedia, 15.10.16 u https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Grycz

2)      Biblioteka Narodowa, 15.10.16 u http://www.bn.org.pl/download/document/1389872550.pdf

3)      Centrum Nukat, 15.10.16 u http://centrum.nukat.edu.pl/rda/wp-content/uploads/2016/09/s_Where-is-RDA-in-the-bibliographic-universe_Dunsire.pdf

4)      Centrum NUKAT, 15.10.16 u http://centrum.nukat.edu.pl/rda/wp-content/uploads/2016/09/s_abstract_RDA-in-Europe_Behrens.pdf

5)      Deutsche National Bibliothek, Renate Behrens, RDA, 15.10.16 u http://www.dnb.de/SharedDocs/Downloads/DE/DNB/standardisierung/iflaVortragBehrensRdaProject.pdf?__blob=publicationFile

6)      Gordon Dunsire, 15.10.16 u http://www.gordondunsire.com/presentations.htm

7)      en.wikipedia.org, RDA, 15.10.16 u https://en.wikipedia.org/wiki/Resource_Description_and_Access

8)      RDA Toolkit, 15.10.16 u http://www.rdatoolkit.org/

9)      RDA, Toolkit, autor,  15.10.16 u http://www.rdatoolkit.org/sites/default/files/rsc_rda_complete_examples_authority_april_2016.pdf

10)   RDA Toolkit, opis bibliograficzny, 15.10.16 u http://www.rdatoolkit.org/sites/default/files/rsc_rda_complete_examples_bibliographic_april2016_0.pdf

Reklamy