czytanie darmowe Obrazy z Pixabay - BeFunky Collage
BeFunky Collage_czytanie Obrazy Free-Photos z Pixabay

Biblioteka Narodowa pod koniec marca przedstawiła wstępny raport o stanie czytelnictwa w Polsce w 2018 roku. Pomiary przeprowadzane są co roku na ogólnopolskiej próbie reprezentacyjnej (2076 respondentów – metoda CAPI) oraz celowej próbie (1660 respondentów – metoda CAWI). Biblioteka Narodowa bada poziom czytelnictwa od 1992 roku, co pozwala ocenić, jak zmieniały się preferencje i wskaźniki czytelnictwa na przestrzeni kilkudziesięciu lat.

Poziom czytelnictwa w Polsce kształtuje się na porównywalnym poziomie od kilku lat – przeczytanie co najmniej 1 książki zadeklarowało w ubiegłym roku 37% badanych (o 1 punkt procentowy więcej niż w roku poprzednim). Poza wyraźnym spadkiem czytelnictwa w latach 2004-2008, utrzymuje się na stałym, blisko 40% poziomie. Na poziom czytelnictwa mają wpływ różne czynniki: przede wszystkim dostępność różnych innych form rozrywki; rozwój nowych technologii oraz fakt, że książki nie stanowią teraz jedynego źródła wiedzy – w znacznej mierze funkcje informacyjne przejął internet.

Z przeprowadzonych badań wynika, że coraz większa liczba osób deklarujących czytanie sięga również po książki oferowane w formie cyfrowej. I o ile badani pochodzący z próby ogólnopolskiej stanowili w tej grupie jedynie 10%, to w próbie celowej kształtowało się to już na poziomie 41%. Autorzy Raportu przypuszczają, że wynika to w jakiejś mierze z upowszechnienia się nowych technologii (więcej osób posiada smartfony, czytniki, tablety), pracy na laptopach z dostępem do internetu (czytanie jako swoisty „przerywnik”). Książki w formie e-booków najczęściej czytane są właśnie za pośrednictwem laptopa: 53% – próba ogólnopolska, 35% – próba celowa, natomiast na smartfonie odpowiednio: 18% i 36%. Może to świadczyć o zwiększonej potrzebie czytania związanej z łatwiejszym dostępem do wybranych pozycji za pośrednictwem urządzeń elektronicznych (i lekkich, co warto podkreślić).

Książki czytane przez Polaków najczęściej trafiają do ich rąk poprzez bezpośredni zakup – świadczy to o tym, że potencjalni czytelnicy nie chcą czekać, aż książka będzie dostępna w bibliotece lub zakupią ją znajomi, więc jeżeli jakiś tytuł ich zainteresuje, są gotowi za niego zapłacić. Oznacza to także, że wzrosło znaczenie nowości na rynku wydawniczym – jeżeli pojawiają się książki znanych autorów, takich, którzy już wyrobili sobie markę, to przekłada się to na zainteresowanie wśród  wielbicieli danego autora i kupno jego kolejnej książki. Widać tym samym, że rynek księgarski stara się wyjść naprzeciw oczekiwaniom czytelników.

wykres Czytanie książek w latach 2000-2018
Czytanie ksiazek w latach 2000-2018 https://www.bn.org.pl/download/document/1553438768.pdf

Nie zmieniła się liczba książek wypożyczanych z bibliotek publicznych, także ilość tych ofiarowywanych w prezencie utrzymała się na tym samym poziomie, co w 2017 roku.

Dane pozyskane w wyniku badania wykazały, że księgozbiory Polaków nie zaliczają się do pokaźnych. Z reprezentatywnej próby ogólnopolskiej aż 28% przyznało, że nie ma w domu żadnej książki. Natomiast 61% posiada różną literaturę, ale tylko w formie papierowej. Nieco inaczej to wygląda w celowej próbie czytelników: wśród tych żadnych książek nie posiada 2%, różne książki wydawane w tradycyjnej formie 68%, za to 27% pośród nich gromadzi literaturę zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej. Ale i w tej grupie jedynie 4% posiada w domu więcej niż tysiąc woluminów.

Gdzie czytają Polacy?

Nikogo nie zdziwi informacja, że najczęściej w domu, kiedy to dysponują większą ilością wolnego czasu (8,8%), w weekendy (7,6%) i podczas deszczowej pogody (6,9%). Oczywiście są i tacy, którzy zawsze mają pod ręką książkę, nawet jeżeli jej nie czytają.

Źródła czytanych książek lata 2014-2018
Źródła czytanych książek w latach 2014-2018 Źródło: BN 2018

Co wpływa na wybór danej pozycji do czytania?

Zazwyczaj pytani wskazywali na rekomendacje pochodzące od znajomych i rodziny, a także na własne preferencje i zainteresowania. Natomiast jeżeli chodzi o zakup jakiejś książki, respondenci (niezależnie od wieku) polegają przede wszystkim na własnej ocenie (powyżej 7% pytanych). W dalszej kolejności sugerują się recenzjami przeczytanymi w internecie – do tych zaliczały się osoby poniżej 39 roku życia; natomiast najstarsi odpowiadający zawierzają opinii bibliotekarzy i księgarzy. Nie budzą zaufania, jako źródło informacji o książce, ani katalogi wydawnicze, ani tym bardziej reklamy, ponieważ w ocenie respondentów  jest to przekaz zdepersonalizowany.

Źródło:

https://www.bn.org.pl/download/document/1553438768.pdf

AN

 

Do BeFunky Collage wykorzystano zdjęcia: Obraz Free-Photos z Pixabay; Obraz StockSnap z Pixabay; Obraz mohamed Hassan z Pixabay; Obraz Perfecto_Capucine z Pixabay

 

Reklamy