Wśród nowości w Europeanie  wystawa online – Heritage at Risk, bogaty materiał o naturalnych i antropogenicznych zagrożeniach dla dziedzictwa kulturowego od czasów starożytnych po dzień dzisiejszy. Ostatni rozdział wystawy analizuje historię Notre-Dame w kontekście niedawnego dramatycznego pożaru katedry i rozważa rolę, jaką technologie cyfrowe mogą odegrać w zachowaniu i renowacji tak cennych a jednocześnie kruchych i wrażliwych na zniszczenie pomników historii.

Fire at Notre-Dame de Paris, April 15 2019, LeLaisserPasserA38, Wikimedia Commons, CC BY-SA
Fire at Notre-Dame de Paris, April 15 2019, LeLaisserPasserA38, Wikimedia Commons, CC BY-SA

Od momentu rozpoczęcia budowy katedry Notre-Dame de Paris, niemal tysiąc lat temu, katedra stała się stałym elementem paryskiego krajobrazu i symbolem narodu francuskiego. Jej historia jest mikrokosmosem historii Francji – świadectwem rewolucji i zawirowań politycznych, była bezczeszczona, przywrócona i przebudowana wiele razy. Pożar, który 15 kwietnia 2019 r. zniszczył dach, wieżę i górne ściany Notre-Dame, był najnowszym dramatycznym wydarzeniem w jej długiej historii.

Jeszcze przed ukończeniem katedry Notre-Dame, około 1350 r., była ona używana jako miejsce obchodów wielkich wydarzeń narodowych. Już w 1214 r. Król Filip August z dynastii Kapetyngów świętował militarne zwycięstwo nad Johnem Lacklandem, księciem Akwitanii, Normandii i królem Anglii, nabożeństwem Te Deum w Notre-Dame. Rozmiar katedry Notre-Dame sprawiał, że doskonale nadawała się do organizacji wielkich wydarzeń, takich jak chrzty książęce czy msze pogrzebowe osobistości z rodziny królewskiej.

The Right Hand of God Protecting the Faithful against the Demons, ca. 1452–1460, Jean Fouquet, Metropolitan Museum of Art, CC0
The Right Hand of God Protecting the Faithful against the Demons, ca. 1452–1460, Jean Fouquet, Metropolitan Museum of Art, CC0

Wczesne i topograficznie precyzyjne przedstawienie średniowiecznego Paryża pokazane w manuskrypcie Godzinki Etienne Chevalier obejmuje katedrę Notre-Dame. Jest to jeden z najbardziej znanych i bogato iluminowanych rękopisów XV wieku. Został namalowany dla skarbnika Francji przez Jeana Fouquet, nadwornego artystę królów Karola VII i Ludwika XI. Miniatura zdobi stronę, która zawiera początkowe słowa modlitwy wieczornej (nieszpory), Godzinki do Ducha Świętego. Pokazuje wiernych stojących na pierwszym planie na tarasie, patrzących na rękę Boga, przed którą uciekają w lewo i prawo demony. Temat jest bardzo nietypowy, podobnie jak topograficznie dokładne przedstawienie średniowiecznego Paryża, w którym na drugim planie rozpoznawalna jest katedra Notre Dame, iglica Saint-Chapelle, most Saint-Michel i inne zabytki Île de la Cité.

Kolejny temat w Europeanie to Adriatyk i Dalmacja, na kanwie XVIII-wiecznej sztuki La Dalmatina Carlo Goldoniego, zwanego włoskim Molierem. Sztuka jest ilustracją stosunków między Wenecją, Istrią i Dalmacją, które już od późnego średniowiecza były złożone. Spory z powodów politycznych, ekonomicznych i religijnych, dominująca hierarchiczna pozycja Wenecji, współistniały z wzajemną zależnością. Sojusze z Wenecją oferowały miastom wschodniego Adriatyku możliwości handlowe i ochronę, jednocześnie z drugiej strony region przybrzeżny był niezbędny dla Wenecjan do utrzymania monopolu handlowego. Rodziło to różne napięcia i konflikty, część mieszkańców popierała Wenecję, inni sympatyzowali z Chorwatami. Tragikomiczna sztuka podbiła scenę wenecką w 1758 roku, zdobywając wielką popularność wśród publiczności.

'Gezicht op het Canal Grande te Venetië met de Bucintoro van de doge; Bucentaurus et Nundinae Venetae in die Ascensionis; Urbis Venetiarum prospectus celebriores, ex Antonii Canal tabulis XXXVIII aere expressi ab Antonio Vissentini in partes tres distributi. pars prima; Gezichten op grote kanalen in Venetië; Prospectus Magni Canalis Venetiarum'
View of the Grande Canal of Venice, Canaletto, Rijksmuseum, Public Domain

Użytkowników zafascynowanych sztuką filmową zainteresuje z pewnością artykuł na blogu Europeany poświęcony wybitnemu polskiemu filmowcowi Krzysztofowi Kieślowskiemu – (Krzysztof Kieślowski: migratory filmmaker), stanowiący część projektu Migration in the Arts and Sciences, badającego wpływ migracji na sztukę, naukę i historię Europy.

Zdigitalizowane scenariusze, fotografie, dokumenty związane z twórczością Kieślowskiego pomogą poznać głębiej utwory i życie niezapomnianego reżysera.

Na blogu Europeany dostępny jest też tekst analizujący film „Trzy kolory: Biały„, jako opowieść o migracji. Każdy z filmów trylogii Trzy Kolory Krzysztofa Kieślowskiego porusza temat z motta rewolucji francuskiej Liberté, Égalité, Fraternité. „Biały” poprzez losy głównego bohatera, Polaka mieszkającego we Francji, później wracającego do kraju, dotyka idei równości. Film osadzony w realiach polskiej transformacji ustrojowej nie ogranicza się tylko do kwestii społecznej, stanowiąc refleksję na temat jednej z podstawowych wartości nowoczesnej cywilizacji i miejsca człowieka we współczesnym świecie.

Krzysztof Kieślowski podczas swojej ostatniej publicznej imprezy przed śmiercią powiedział: „Ciekawe jest żeby iść. Cel oczywiście trzeba sobie postawić, ale osiągnięcie go nie jest tak naprawdę frapujące. Naprawdę ciekawa jest tylko droga. Myślę, że to się bierze po prostu z tego, iż tak jesteśmy skonstruowani – wiemy, gdzie jest cel i osiągnięcie go nie jest właściwie tak bardzo interesujące jak droga do niego, to jest naprawdę bardzo ciekawe. Myślę, że tak samo jest z filmami”.

Zbigniew Preisner and Krzysztof Kieślowski, Three colours. Blue. Piotr Jaxa, Filmoteka Narodowa –Instytut Audiowizualny via EUscreen, CC BY-NC-ND

Użytkownicy korzystający z Europeany mogą pomóc opracować jej nowy design i wpłynąć na poprawę jakości korzystania z cyfrowych kolekcji. W tym celu warto wziąć udział w badaniu ankietowym, co zajmie około 5-8 minut. Pytania dotyczą „dróg” nawiązywania interakcji z kolekcjami Europeany, preferencji w przeglądaniu zbiorów cyfrowych i nawigowaniu po nich oraz doświadczeń w korzystaniu z Europeany.

A tak wygląda baner z dzisiejszego (13.08.19) portalu Europeany :

Jest to zdjęcie Rynku Starego Miasta w Warszawie (fot. Henryk Poddębski) z naszej Biblioteki Cyfrowej PW.

 

Źródła:

Śladami Kieślowskiego

Europeana Collections

Europeana Blog

 

MM

Reklamy